İnsanın maddi ve manevi dünyasında ki yeri sebebiyle hemen hemen bütün eski medeniyet ve dinlerde burçlardan bahsedilmiştir.
Gerek dünyasında burçlara ilk defa tema eden Homeros olmuştur. M.Ö 4. YY yaşayan Grek matematikçisi Eudoxus, 44 burç adı sayar.
Ptolemy ise 48 burçtan bahseder. Greklerde burç adları,g eleneksel olarak Hipparchus (M.S 1.yy) atfedilir.
Bugün kullanıldığı şekliyle 12 burç, latin litaretüründe ortaya çıkmıştır. Greko-Romen astrolojisine göre 12 burç, 12 hane meydana gelmektedir ve her hane insanın belli bir yönünü oluşturmaktadır.
Hinduizm’de ”Nakşatra”denilen 28 burç vardır.Burçlar Hindu litaretürüne göre ayın hanımları ve Daksa’nın kızlarıdır.
Budizm’de de Hünduizm’in etkisi altında gelişen 28 burç mevcuttur ve bunlar aynı şekilde ”Nakşatra” adını almışlardır.
Budistlere göre tanrı niteliği taşıyan burçlar insan üzerine doğrudan etkilidir.
Sasani dönemine ait iran metinleriinde 12, Çin geleneğinde ise ”Siu” ismiyle 28 burç vardır.
Burç;sözlükte güzel olmak, örtülerinden sıyrılmak, yükselerek görünmek manalarına gelen ”berec” kökünden, Arapça bir isimdir.
Her bakanın gözüne çarpacak şekilde zahir olan yüksek köşk manasında da kulanılmıştır.
Güneşin bir yılda takip ettiği yörüngenin içinden geçtiği belli sembollerle gösterilen 12 takım yıldızdan her birine ”Burç” denmiştir. Daha başka takım yıldızlar varsada bugün ”burçlar” denildiğinde, yükselmeleri, görünür olmaları veya açığa çıkmalarından ötürü sadece 12’si kastedilir. Burçlar kuşağı ”Zodyak” adı ile tanınmaktadır.
BURÇLAR KUŞAĞI (ZODYAK)
Yeryüzünden gökyüzüne bakan kişi,bu gözlemi sırasında gökkubbede hareket eden, Güneş, Ay ve Gezegenler ile onların arasında yer alan, evrenin orta noktası kabul ettiğimiz gözlem noktası dünyaya olan uzaklıklarından dolayı haraketsiz olarak kabul edilebilecek yıldız kümeleri görünür.
Bu yıldız kümeleri astronomide 88 ayrı kümeye ayrılmış ve isimlendirilmiştir. Bu yıldız kümelerinden 12 tanesinin adı astrolojide kullanılır.Bu 12 yıldız kümesi güneşin dünya etrafında tasavvur ettiğimiz yörüngesindeki dolaşma hareketlerini yaparken ziyaret ettiği yıldız kümeleridir.
Gerçekte dünya güneşin etrafında dönmektedir. Ancak dünyanın güneş etrafında döndüğünü görebilmemiz için güneşe gitmemiz gerekmektedir. Olayları gözlediğimiz yer dünya üzerinde olduğu için, güneşin bu 12 yıldız kümesini dolaştığı kabul edilir.
Hergün güneş doğup batmaktadır; Güneş’in doğup batması dünyadan yaptığımız gözlemimizin bir sonucudur. Her ne kadar güneş sistemi Samanyolu’nun dönmekte ise de Güneş’in, sistemimiz içerisinde ki yerinin sabit olarak kabul edildiğini gözönünde bulundurursak gerçekte hergün dünyada bulunduğumuz yer yada dünya doğup batmaktadır.
Füneşin 12 yıldız kümesini dolaştığını farzettiğimz yörüngesinin gökkubbeye projeksiyonu”Dünya yörüngesi”adını alır.
Dünya yörüngesinin diğer adı ise Ekliptik’dir.Ekliptik kelime anlamı olarak ”kaybolma” anlamına gelmektedir.
Dünyadan yapılan gözlemde, Güneş’in bir yıldız kümesi hizasına gelmesi Güneş’in güçlü ışığından ötürü bu yıldız kümesinin ışığının kaybolmasına sebep olur.
Çinlilerin ”Deneyim Belgesi” dedikleri burçlar kuşağı, yıldız kümelerinin isimlerinin eklptik üzerinde kulanılmasından ortaya çıkmıştır. Bu yıldız kümeleri, yeryüzündeki benzer görüntüdeki varlıklarla isimlendirilmişlerdir. Astronomide kullanılan bu yıldız kümeleri ile burçlar kuşağının doğrudan doğruya bir ilişkisi yoktur. Astroloji ekliptiğe bağlıdır. Bu yıldız kümelerinin yay uzunluğu 6 derece ile 44 derece arasında değişmektedir. Astrolojide ise ekliptik, bu 12 yıldız kümesi adı ile her biri 30 derece yay uzunluğuna sahip 12 parçaya ayrılmıştır. Bu şekilde başlangıcı 0 derece Koç burcu kabul edilen ve 12 burçtan oluşan burçlar kuşağı oryata çıkmıştır. M.Ö 125 yılında Hiparküs zamanında ortaya çıkan burçlar kuşağının başlangıcı 0 derece Koç burcu Koç yıldız kümesinin ekliptiğe yapılan izdüşümüne gelmekteydi. Zamanımızda ise, ”0”derece Koç burcu başlangıç noktası ile Koç yıldız kümeleri alt alta gelmemekteydi.ancak genede tekrar etmekte yarar var, astroloji ekliptiğe bağlıdır. Yıldız kümeleri ile doğrudan doğruya ve geometrik olarak bir bağı yoktur.
Ayrıca Güneş’in düzenli olarak içinden geçtiği yılancı ”Ophiuchus” takım yıldızı da, ”burçlar kuşağı” üyeleri arasına alınmıştır. Tutulum dairesinde yer alan takım yıldızlarının çoğu hayvanları simgelediğinden eski Yunanlılar bu bölgeye ”Zodiakas Kyklos” (hayvanlar dairesi) veya ”to zoida” (küçük hayvanlar) demişlerdir.
